Diễn đàn do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp tổ chức, thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trên cả nước.
Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đang mở ra nhiều cơ hội, song cũng đặt doanh nghiệp Việt trước những thách thức không nhỏ. Phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ, năng suất lao động thấp, năng lực công nghệ hạn chế, khó đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe về chất lượng, môi trường, lao động và quản trị.
Những hạn chế này khiến doanh nghiệp Việt gặp nhiều khó khăn trong việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, chủ yếu vẫn dừng lại ở khâu gia công với giá trị gia tăng thấp.
Theo các chuyên gia, việc khắc phục những điểm nghẽn này đòi hỏi một quá trình dài hơi, cần sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách vĩ mô và nỗ lực tự thân của doanh nghiệp.
Phát biểu tại Diễn đàn, ông Võ Tân Thành – Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, đổi mới không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và phát triển.
“Doanh nghiệp Việt cần thực hiện những chuyển dịch mang tính căn bản: từ gia công sang sáng tạo và làm chủ giá trị; từ tư duy thị trường nội địa sang tư duy toàn cầu; từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng bền vững”, ông Thành khẳng định.
Thực tế cho thấy, một số doanh nghiệp lớn đã bắt đầu chuyển dịch thành công, từng bước tạo dựng vị thế trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, phần đông doanh nghiệp vẫn đang loay hoay trong quá trình chuyển đổi.
Song hành cùng nỗ lực của doanh nghiệp, nhiều chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước đang được triển khai nhằm tạo động lực phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân.
Trong đó có Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân; và Nghị quyết 79 về nâng cao vai trò doanh nghiệp nhà nước, với mục tiêu đến năm 2030 có 50 doanh nghiệp nằm trong top 500 lớn nhất Đông Nam Á.
Những định hướng này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thể chế vững chắc, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.
Tại Diễn đàn, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đã đề xuất nhiều giải pháp mang tính thực tiễn, tập trung vào 5 nhóm chính:
Bên cạnh đó, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng cao vị thế.
Diễn đàn Doanh nghiệp 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối đối thoại giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, không chỉ nhận diện rõ thách thức mà còn đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững.
Trong một thế giới đầy biến động, chỉ khi nâng cao được năng lực cạnh tranh và chủ động đổi mới, doanh nghiệp Việt Nam mới có thể không chỉ “tham gia”, mà còn “tạo dựng giá trị” trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Theo ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), quy mô GDP năm 2025 đạt khoảng 514 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế lớn thứ 32 thế giới; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 930 tỷ USD, nằm trong nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việt Nam cũng là một trong những nền kinh tế có độ mở cao, hội nhập sâu rộng thông qua các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới; đồng thời trở thành điểm đến hấp dẫn trong chuỗi cung ứng và đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp vẫn thể hiện khả năng thích ứng và sức bật đáng ghi nhận.
Số liệu thống kê cho thấy, năm 2025, gần 300.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại thị trường, với tổng vốn đăng ký bổ sung gần 6,4 triệu tỷ đồng. Riêng tháng 1/2026 có gần 48,7 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường – mức kỷ lục, phản ánh niềm tin mạnh mẽ vào triển vọng phát triển kinh tế.
Làn sóng đầu tư ra nước ngoài cũng gia tăng, đạt khoảng 1,36 tỷ USD trong năm 2025. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế ở các lĩnh vực công nghệ, viễn thông, nông nghiệp, chế biến và thực phẩm.
Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ và vừa, năng lực tài chính hạn chế, trình độ công nghệ chưa cao và năng suất lao động còn khoảng cách so với khu vực. Nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong công nghệ và quản trị hiện đại, vẫn thiếu hụt. Sự liên kết giữa các doanh nghiệp còn lỏng lẻo, chưa hình thành được các hệ sinh thái đủ mạnh để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Trước bối cảnh đó, “đổi mới” không còn là lựa chọn mà là điều kiện tiên quyết. Doanh nghiệp cần chuyển dịch từ gia công sang sáng tạo, từ thị trường nội địa sang tư duy toàn cầu, từ tăng trưởng nhanh sang bền vững; đồng thời tận dụng các cơ hội từ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tài chính xanh và các FTA thế hệ mới.
Ý kiến bạn đọc
Cục Thuế
Cục Hải quan
Cục Thống kê
Cục Công nghiệp
Cục Đổi mới sáng tạo
Cục Xúc tiến thương mại
Cục Thương mại điện tử & Kinh tế số
Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân