Doanh nghiệp cần hỗ trợ gì để vượt khó và đạt tăng trưởng hai con số?

Kinh tế quý I-2026 đạt mức tăng trưởng 7,83% theo số liệu từ Cục Thống kê – một kết quả tích cực trong bối cảnh thế giới còn nhiều diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số cả năm, nền kinh tế phải duy trì tốc độ trên 10,5% trong các quý tiếp theo – áp lực không hề nhỏ. Trước thực tế đó, doanh nghiệp và chuyên gia đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp cụ thể.

Khơi thông chuỗi cung ứng qua hỗ trợ tài chính

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Giá dầu tăng kéo chi phí nguyên liệu nhập khẩu leo thang; khi hàng về đến Việt Nam, doanh nghiệp tiếp tục gánh thêm thuế, phí, vận chuyển nội địa – ước tính mỗi công đoạn làm chi phí tăng thêm từ 25% đến 30%.

Nhiều doanh nghiệp nhỏ buộc phải thu hẹp sản xuất, thậm chí tạm ngừng hoạt động vì càng làm càng lỗ. Với doanh nghiệp lớn, chỉ cần chậm một tháng có thể mất thêm ba tháng để lấy lại đà tăng trưởng. Đáng chú ý, khoảng 90% doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, phần lớn không có quỹ dự phòng rủi ro do luôn phải dồn lực tái đầu tư.

Tình trạng thiếu vốn đang diễn ra trên diện rộng, trong khi lãi suất huy động và cho vay vẫn ở mức cao khiến doanh nghiệp khó tiếp cận. Bài toán vốn cho chuyển đổi số và tự động hóa vẫn là rào cản lớn.

Do đó, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị các ngân hàng sớm triển khai các gói tín dụng linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng ngành. Song song đó, thủ tục hành chính cần được đẩy nhanh hơn, vì tình trạng chậm trễ đang làm ách tắc dòng tiền và cơ hội kinh doanh. Khi doanh nghiệp đầu chuỗi được hỗ trợ kịp thời, hàng hóa sẽ lưu chuyển nhanh hơn, kích cầu toàn thị trường.

Kiến nghị hỗ trợ lãi suất cho người chăn nuôi

GS.TS Lã Văn Kính – Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam

Xung đột tại Trung Đông gây áp lực lên giá dầu, logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến giá nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi tăng bình quân khoảng 15%. Nhờ các doanh nghiệp chủ động dự trữ từ trước, giá sản phẩm trên thị trường chưa tăng đáng kể – mức điều chỉnh sau chế biến hiện chỉ từ 3% đến 5%. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, người chăn nuôi chắc chắn sẽ thua lỗ.

Thức ăn chăn nuôi chiếm khoảng 60% tổng chi phí sản xuất của ngành, trong khi hơn 65% nguyên liệu thô và gần 90% phụ gia phải nhập khẩu. Vì vậy, mọi biến động giá đều tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và giá thực phẩm.
 

Để hỗ trợ các trang trại chăn nuôi vừa và nhỏ, Hiệp hội kiến nghị Nhà nước xem xét hỗ trợ lãi suất vay vốn khoảng 4% đến 5% so với lãi suất thương mại hiện hành. Bên cạnh đó, cần có cơ chế hỗ trợ đầu tư đổi mới công nghệ, tăng cường liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ sinh học để giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu.

Miễn phí BOT để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp vận tải
 

Xung đột Trung Đông hiện chủ yếu gây gián đoạn nhẹ trong chuỗi cung ứng dầu mỏ, đẩy chi phí vận tải tăng cao trong ngắn hạn. Chính phủ đã có những can thiệp kịp thời thông qua quỹ bình ổn giá và điều chỉnh thuế, phí xăng dầu. Dự báo kết quả kinh doanh quý II-2026 sẽ không thuận lợi, nhưng sẽ tích cực trở lại từ quý III.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Nhà nước cần kéo dài thời hạn nộp thuế, tạo điều kiện cho dòng tiền lưu thông; ngân hàng có thể xem xét giãn nợ cho các đơn vị bị ảnh hưởng bởi hàng hóa giao chậm. Đặc biệt, cần xem xét miễn phí BOT từ 3 đến 6 tháng để giảm bớt gánh nặng cho ngành vận tải.

Về dài hạn, mục tiêu tăng trưởng hai con số cần được thúc đẩy bởi đầu tư công, kiến tạo không gian phát triển mới như kinh tế tầm thấp và kinh tế dưới lòng đất, đồng thời chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên giá trị và năng suất thay vì chỉ chú trọng số lượng.

Dệt may kiến nghị đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và thị trường

Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai – Phó Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS)

Khoảng 70% nguyên liệu polyester và hóa chất phục vụ dệt nhuộm phải nhập khẩu. Mỹ – thị trường chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may – đang có nguy cơ thắt chặt chi tiêu tiêu dùng do xung đột địa chính trị, trong khi biến động tỷ giá USD cũng là rủi ro lớn.
 

Để thích ứng, VITAS khuyến nghị doanh nghiệp chuyển từ hình thức giao hàng CIF sang FOB hoặc FCA để giảm rủi ro vận tải. Về lâu dài, ngành cần tăng tỉ lệ sử dụng nguyên liệu trong nước và chuyển dịch sang sản phẩm xanh, nguyên liệu tự nhiên hoặc tái chế như cotton – vừa đáp ứng yêu cầu thị trường châu Âu, vừa giảm phụ thuộc vào polyester nhập khẩu.

Hiệp hội cũng kiến nghị Bộ Công Thương và các thương vụ Việt Nam tại nước ngoài thường xuyên cập nhật "bản đồ rủi ro", đồng thời mong ngân hàng triển khai các gói tín dụng ưu đãi để hỗ trợ dòng tiền trong bối cảnh đơn hàng dài hạn khó dự báo. Nếu không có thêm biến động, ngành dệt may kỳ vọng đạt kim ngạch xuất khẩu 48–49 tỉ USD trong năm nay.

Nguồn Tổng hợp