“Vị Làng”: Sinh viên Đại học FPT phát triển mô hình trải nghiệm văn hóa từ chất liệu làng quê Bắc Bộ

Ngày 02/11/2026, tại Trường Đại học FPT Hà Nội, dự án “Vị Làng” đã mang đến một không gian trải nghiệm văn hóa Bắc Bộ với nhiều hoạt động đặc sắc. Lấy ý tưởng “Một ngày làm người xưa” làm chủ đạo, chương trình đưa người tham gia vào hành trình khám phá đời sống truyền thống thông qua các hoạt động nhập vai, trò chơi dân gian và thực hành thủ công.

Dự án nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo sinh viên, đồng thời mở ra một góc nhìn về cách những giá trị văn hóa truyền thống có thể được khai thác sáng tạo để hình thành các hoạt động trải nghiệm trong môi trường giáo dục.

Từ bài toán tiếp cận văn hóa đến ý tưởng trải nghiệm sáng tạo

Trong đời sống văn hóa Việt Nam, làng quê Bắc Bộ không chỉ là không gian cư trú mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị gắn với phong tục, tập quán, sinh hoạt cộng đồng và các nghề truyền thống. Từ phiên chợ làng, sân đình đến những sản phẩm thủ công dân gian, mỗi hình ảnh đều phản ánh một phần đời sống và bản sắc văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, khi nhịp sống hiện đại ngày càng phát triển, cách người trẻ tiếp cận những giá trị này cũng có nhiều thay đổi. Văn hóa truyền thống vẫn hiện diện trong sách vở, bảo tàng, triển lãm và các nền tảng số, song cơ hội để trực tiếp tham gia vào những hoạt động sinh hoạt dân gian không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Nhận thấy khoảng cách giữa việc tiếp nhận thông tin và trải nghiệm thực tế, nhóm sinh viên Trường Đại học FPT Hà Nội đã lựa chọn phát triển dự án “Vị Làng” theo hướng kết hợp nội dung văn hóa với các hoạt động tương tác.

Thay vì chỉ xây dựng một không gian trưng bày, nhóm thực hiện thiết kế hành trình để người tham gia có thể trực tiếp hóa thân, thực hiện nhiệm vụ và khám phá những nét đặc trưng của đời sống làng quê Bắc Bộ.

Điểm đáng chú ý của ý tưởng này nằm ở việc chuyển những chất liệu văn hóa truyền thống thành các hoạt động trải nghiệm có cấu trúc, tạo cơ hội để người trẻ không chỉ tìm hiểu mà còn chủ động tham gia và cảm nhận.

Thiết kế hành trình trải nghiệm từ những giá trị văn hóa dân gian

Lấy concept “Một ngày làm người xưa”, Vị Làng được xây dựng như một hành trình trải nghiệm ngắn kéo dài khoảng 15–20 phút, trong đó người tham gia lần lượt khám phá những không gian mô phỏng đời sống làng quê Bắc Bộ.

Ngay khi bắt đầu, mỗi người được nhận một tấm “Căn cước người xưa”, đóng vai trò như vật phẩm nhận diện và khởi đầu cho hành trình nhập vai. Tại các khu vực trải nghiệm, người chơi thực hiện nhiệm vụ tương tác và nhận dấu xác nhận sau khi hoàn thành thử thách.

Cách thiết kế này tạo nên sự liên kết giữa các hoạt động riêng lẻ, giúp người tham gia có một hành trình khám phá xuyên suốt thay vì chỉ ghé thăm từng khu vực độc lập.

Toàn bộ không gian được chia thành ba khu vực chính: Phiên Chợ Làng, Sân Đình Mở Hội và Nếp Nghề Quê, đại diện cho những khía cạnh khác nhau trong đời sống văn hóa truyền thống.

Tại Phiên Chợ Làng, các gian hàng xén, quán nước, thức quà quê, đồ chơi dân gian và rau quả nhà vườn được tái hiện nhằm giới thiệu không gian giao thương quen thuộc của người dân Bắc Bộ. Phiên chợ không chỉ phản ánh hoạt động mua bán mà còn thể hiện nét đẹp trong văn hóa giao tiếp, sinh hoạt và gắn kết cộng đồng.

Trong khi đó, Sân Đình Mở Hội tập trung khai thác những trò chơi dân gian như ô ăn quan, đập niêu, chơi chuyền, bầu cua tôm cá, cà kheo và nhảy dây. Thông qua các thử thách mang tính tương tác, sinh viên có cơ hội tìm hiểu những hình thức vui chơi từng gắn bó với đời sống tinh thần của nhiều thế hệ.

Khu vực Nếp Nghề Quê lại hướng đến những giá trị được tạo nên từ sự khéo léo và sáng tạo trong lao động thủ công. Các hoạt động in tranh Đông Hồ, nặn tò he Xuân La và tô phỗng đất giúp người tham gia trực tiếp thử sức với những hình thức nghệ thuật dân gian, thay vì chỉ quan sát các sản phẩm hoàn thiện.

Việc kết hợp ba không gian trải nghiệm tạo nên một hành trình có nội dung đa dạng, vừa mang tính giải trí vừa giúp người tham gia khám phá các khía cạnh văn hóa của làng quê Bắc Bộ.

Tư duy thiết kế trải nghiệm trong một dự án sinh viên

Bên cạnh giá trị văn hóa, Vị Làng còn thể hiện cách sinh viên tiếp cận việc xây dựng và tổ chức một dự án hướng đến nhu cầu của người tham gia.

Trước hết, dự án xác định rõ nhóm công chúng mục tiêu là sinh viên, những người thường quan tâm đến các hoạt động giao lưu, trải nghiệm thực tế, trò chơi tương tác và không gian lưu giữ kỷ niệm cùng bạn bè.

Từ đặc điểm đó, các hoạt động được thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, có thời lượng phù hợp và không yêu cầu người tham gia phải có kiến thức chuyên sâu về văn hóa truyền thống.

Thứ hai, thay vì giới thiệu các hoạt động một cách rời rạc, nhóm thực hiện xây dựng một hành trình có điểm bắt đầu, các nhiệm vụ tại từng khu vực và hình thức xác nhận kết quả. Yếu tố nhập vai và hoàn thành thử thách góp phần tạo động lực để người tham gia chủ động khám phá toàn bộ không gian.

Thứ ba, các giá trị văn hóa được chuyển tải thông qua những hoạt động có tính thực hành. Việc trực tiếp chơi ô ăn quan, trải nghiệm in tranh Đông Hồ hay khám phá một gian hàng xén giúp người tham gia tiếp cận những nét sinh hoạt truyền thống bằng trải nghiệm cá nhân.

Dưới góc nhìn thiết kế sản phẩm trải nghiệm, đây là những yếu tố đáng chú ý trong cách xây dựng một hoạt động văn hóa dành cho công chúng trẻ: xác định nhu cầu người tham gia, lựa chọn nội dung phù hợp và tạo nên hành trình tương tác có tính liên kết.

Không chỉ giúp sinh viên tiếp cận văn hóa, quá trình xây dựng dự án còn là dịp để nhóm thực hiện vận dụng các kỹ năng lên ý tưởng, lập kế hoạch, tổ chức hoạt động và truyền thông trong thực tế.

Gợi mở hướng tiếp cận mới cho các hoạt động văn hóa trong môi trường đại học

Trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm của giới trẻ ngày càng đa dạng, những dự án như Vị Làng gợi mở khả năng kết hợp giữa giáo dục văn hóa, hoạt động cộng đồng và tư duy thiết kế trải nghiệm.

Thay vì chỉ truyền tải kiến thức theo hình thức một chiều, mô hình này đặt người tham gia vào vị trí trung tâm của hoạt động, khuyến khích sự chủ động tìm hiểu và tương tác trực tiếp với những chất liệu văn hóa truyền thống.

Đáng chú ý, Vị Làng sử dụng những hình ảnh quen thuộc trong đời sống dân gian để tạo nên trải nghiệm có cấu trúc, phù hợp với không gian trường học và nhu cầu tham gia hoạt động của sinh viên.

Cách tiếp cận này cũng đặt ra những gợi mở cho việc phát triển các chương trình trải nghiệm văn hóa trong tương lai. Nếu tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện về nội dung, quy trình tổ chức và đánh giá phản hồi người tham gia, những mô hình tương tự có thể được xem xét ứng dụng trong các hoạt động giáo dục, giao lưu văn hóa hoặc sự kiện cộng đồng.

Tuy nhiên, giá trị trước mắt của Vị Làng không nằm ở khả năng thương mại hóa mà ở việc tạo ra một cơ hội trải nghiệm thực tế, nơi những kiến thức văn hóa được chuyển tải bằng hình thức gần gũi với thế hệ trẻ.

Với thông điệp “Chạm nét làng xưa – Giữ hồn đất Bắc”, nhóm sinh viên Trường Đại học FPT Hà Nội mong muốn lan tỏa sự quan tâm đối với các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời khuyến khích người trẻ chủ động khám phá và gìn giữ những nét đẹp dân gian.

Từ những phiên chợ quê, trò chơi tuổi thơ đến các nghề thủ công truyền thống, Vị Làng cho thấy một ý tưởng văn hóa có thể được phát triển thành hành trình trải nghiệm cụ thể thông qua tư duy tổ chức và khả năng sáng tạo của sinh viên.

Dự án không chỉ là hoạt động tái hiện đời sống làng quê Bắc Bộ, mà còn là minh chứng cho cách người trẻ có thể kết nối giá trị văn hóa với những hình thức trải nghiệm hiện đại, góp phần tạo thêm những cơ hội để văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.